هر آنچه که باید در مورد بذر هندوانه بدانید:
کاشت بذر هندوانه به دلیل تنوع اقلیمی ایران در اکثر فصول سال و مناطق کشور صورت می گیرد. این محصول علاوه بر مصرف در بازار داخل، به عنوان یکی از محصولات صادراتی ایران نیز شناخته می شود.
زمان کاشت هندوانه
زمان کاشت هندوانه در نیمه شمالی کشور از ابتدای بهار تا اواسط تابستان می باشد. در مناطق جنوبی کشور با زمستان های ملایم کاشت هندوانه در اوایل پاییز تا اوایل زمستان صورت می گیرد.
کاشت بذر هندوانه
عموما کاشت بذر هندوانه در مناطق جنوبی کشور در پاییز در زیر پلاستیک صورت می گیرد. این موضوع از جهت سبز شدن بهتر بذر و عدم خسارت بوته در برابر سرما بسیار اهمیت دارد.
نحوه کاشت بذر هندوانه
به طور کلی نحوه کاشت بذر هندوانه در فضای باز به صورت مستقیم در خاک می باشد. در کشت های دیرهنگام برای برداشت زود هنگام محصول می توان اقدام به کاشت نشای هندوانه نمود.
انواع بذر هندوانه
به طور کلی هندوانه ها به دو دسته کلی هندوانه های هیبرید و هندوانه های استاندارد (معمولی) تقسیم می شوند. از نظر رنگ پوست میوه، هندوانه ها به 3 دسته هندوانه خطی (کریمسون سوئیت)، هندوانه سفید (چارلستون گری) و هندوانه سیاه (شوگر بی بی) تقسیم می شوند. به طور مثال بذر هندوانه یونیژن سیاه از بهترین بذر هندوانه سیاه در سال های اخیر بوده است.
از نظر شکل میوه، هندوانه ها به 3 دسته هندوانه های گرد، بلوکی و بیضی تقسیم بندی می شوند.
بهترین بذر هندوانه گرد
از بهترین بذر هندوانه گرد می توان به بذر هندوانه میکادو، بذر هندوانه باراکا ، بذر هندوانه یونیژن و بذر هندوانه ارگون گرد اشاره نمود. البته ارقامی مانند بذر هندوانه تاپگان، بذر هندوانه تاکی گرد، بذر هندوانه تگزاس و بذر هندوانه وینستون نیز از استقبال خوبی برخوردار بوده اند.
در میان ارقام هندوانه بیضی نیز ارقامی مانند بذر هندوانه الماس 82 و بذر هندوانه 40c از بذر هندوانه زودرس بیضی محسوب می شوند.
بهترین بذر هندوانه بیضی
از بهترین بذر هندوانه بیضی می توان به بذر هندوانه ب 32، بذر هندوانه گالاتا، بذر هندوانه ریور 32 و بذر هندوانه ارگون بیضی اشاره نمود. ارقامی مانند بذر هندوانه تاکی بیضی، بذر هندوانه کیتو 16، بذر هندوانه کاریستان و بذر هندوانه ماکرو نیز مورد توجه زیادی قرار گرفته اند.
بهترین بذر هندوانه نیم بیضی (بلوکی)
از بهترین بذر هندوانه نیم بیضی (بلوکی) می توان به بذر هندوانه آستاراخان، بذر هندوانه نیاگارا، بذر هندوانه مونتانا و بذر هندوانه آراشان اشاره نمود. ارقامی مانند بذر هندوانه ناسکو، بذر هندوانه میراژ، بذر هندوانه کسری و بذر هندوانه فالکون کانیون نیز مورد استقبال خوبی قرار گرفته اند.
بهترین بذر هندوانه
بهترین نوع بذر هندوانه بستگی به عوامل زیادی دارد. فاکتورهایی مانند وزن میوه، تعداد میوه در بوته، رنگ میوه، ضخامت پوست و سفتی بافت میوه بسیار مهم می باشند.
بهترین بذر هندوانه خطی
انتخاب بهترین بذر هندوانه خطی برای کاشت بستگی به تاریخ کاشت و منطقه کاشت دارد. عموما بذور هیبرید خطی هندوانه در نیمه جنوبی کشور و در فصول پاییز و زمستان مورد کاشت قرار می گیرند.
بذور استاندارد (معمولی) خطی هندوانه نیز عموما در نیمه شمالی کشور و در فصول بهار و تابستان مورد کاشت قرار می گیرند.
از بهترین بذر هندوانه خطی معمولی (استاندارد) می توان به بذر هندوانه کانیون، بذر هندوانه نیاگارا و بذر هندوانه ناسکو اشاره نماییم.
پر محصول ترین بذر هندوانه
ارقامی که دارای تعداد زیادی میوه در هر بوته می باشند، از عملکرد بالایی برخوردار هستند. از طرفی هرچه وزن میوه بیشتر باشد، میزان عملکرد در واحد سطح بیشتر می باشد.
بهترین بذر هندوانه صادراتی
عموما بذرهای هندوانه صادراتی به دلیل داشتن پوست ضخیم و گوشت سفت میوه از ماندگاری بالایی برخوردار می باشند. از بهترین بذر هندوانه صادراتی می توان به بذر هندوانه بی 32، بذر هندوانه اکسدرا و بذر هندوانه 40c اشاره نماییم.
بهترین بذر هندوانه سفید
از بهترین بذر هندوانه سفید می توان به بذر هندوانه 8040 سینجنتا، بذر هندوانه میکادو سفید و بذر هندوانه اورست اشاره نماییم. البته در سال های اخیر بذور مانند بذر هندوانه کیتو وایت، بذر هندوانه کرست هولار، بذر هندوانه ناواجو کانیون و بذر هندوانه گلد 20 توکیتا و بذر هندوانه گلوری جامبو تاکی از سطح زیر کشت مناسبی برخوردار بوده اند.
بهترین بذر هندوانه سیاه
از بهترین بذر هندوانه سیاه می توان به بذر هندوانه سیاه یونیژن، بذر هندوانه سیاه بلک جک و بذر هندوانه سیاه الوند جنتو اشاره نماییم.
بهترین بذر هندوانه زودرس
زودرسی یکی از فاکتورهای مهم برای کاشت بذر هندوانه خصوصا در کشت های پاییزه و زمستانه می باشد.
از بهترین بذر هندوانه زودرس می توان به بذر هندوانه وینستون، بذر هندوانه تاپگان و بذر هندوانه کسری اشاره نماییم.
راهنمای جامع و علمی بذر هندوانه: از ژنتیک تا تولید تجاری
هندوانه (Citrullus lanatus) از خانواده کدوئیان (Cucurbitaceae) یکی از مهمترین محصولات جالیزی در ایران و جهان محسوب میشود که با سطح زیر کشت بیش از 100 هزار هکتار در کشور، نقش بسزایی در اقتصاد کشاورزی و تأمین نیازهای غذایی جامعه ایفا میکند. این گیاه یکساله با منشأ آفریقایی، طی قرنها اصلاح نژاد و انتخاب، به یکی از پرطرفدارترین میوههای تابستانی تبدیل شده است. موفقیت در تولید هندوانه، بیش از هر عامل دیگری به انتخاب صحیح بذر و شناخت کامل ویژگیهای ژنتیکی، فیزیولوژیکی و زراعی ارقام مختلف بستگی دارد.
پر محصول ترین بذر هندوانه بذری است که علاوه بر سازگاری با اقلیم منطقه، مقاومت خوبی به بیماریها داشته باشد و میوههای درشت، شیرین و یکدست تولید نماید.
بهترین نوع هندوانه کدام است؟
بهترین نژاد هندوانه در ایران به عوامل مختلفی مانند شکل میوه بر اساس بازار هدف، ماندگاری میوه پس از برداشت، رنگ و بازارپسندی میوه و طعم آن دارد. از انواع هندوانه صادراتی گرفته تا هندوانه هایی که برای بازار داخلی مناسب می باشند.
به طور مثال بذرهایی مانند بذر هندوانه بی 32 و بذر هندوانه بارلو از بهترین بذر هندوانه بیضی صادراتی محسوب می شوند.
تقسیمبندی انواع بذر هندوانه از نظر ژنتیکی (کدام نوع هندوانه بهتر است؟)
بذرهای هیبرید (دورگه) و مزایای ژنتیکی آنها
بذرهای هیبرید یا F1 حاصل تلاقی کنترلشده دو لاین اینبرد (خالص) هستند که طی سالها خودگشنی اجباری، هموزیگوت شدهاند. این فرآیند پیچیده که توسط شرکتهای بذری پیشرفته انجام میشود، منجر به تولید بذرهایی با پدیده هتروزیس یا قدرت هیبرید میشود. هتروزیس باعث میشود که نتاج حاصل، عملکردی 30 تا 50 درصد بالاتر از میانگین والدین داشته باشد. این برتری نه تنها در عملکرد کمی، بلکه در صفات کیفی مانند یکنواختی محصول، قند میوه (بریکس)، ضخامت گوشت، مقاومت به تنشهای محیطی و بیماریها نیز مشهود است.
فرآیند تولید بذر هیبرید هندوانه شامل مراحل متعددی است. ابتدا لاینهای والدینی طی 6 تا 8 نسل خودگشنی، خالصسازی میشوند. سپس این لاینها از نظر ترکیبپذیری عمومی و خصوصی مورد ارزیابی قرار میگیرند. در مرحله تولید تجاری، گلهای نر روی گیاه مادری قبل از باز شدن حذف شده (emasculation) و با گرده گیاه پدری تلقیح میشوند. این فرآیند پرهزینه و نیازمند نیروی کار ماهر بوده و دلیل اصلی قیمت بالای بذرهای هیبرید می باشد.
به عنوان مثال بذر هندوانه ب 32 یکی از بهترین بذر هندوانه صادراتی و گرانترین بذر هندوانه در بازار محسوب می شود.
بذرهای استاندارد (آزاد گردهافشان) و اهمیت حفظ ذخایر ژنتیکی
بذرهای استاندارد یا ارقام آزاد گردهافشان (Open Pollinated Varieties) محصول سالها انتخاب طبیعی و مصنوعی در شرایط محلی هستند. این بذرها که قابلیت تکثیر و حفظ خصوصیات در نسلهای بعدی را دارند، نقش مهمی در حفظ تنوع ژنتیکی و پایداری تولید ایفا میکنند. کشاورزان میتوانند از بهترین میوههای محصول خود برای تولید بذر سال آینده استفاده کنند، که این امر باعث سازگاری تدریجی رقم با شرایط اقلیمی و خاکی منطقه میشود.
تنوع ژنتیکی موجود در ارقام استاندارد، منبع ارزشمندی برای برنامههای اصلاح نژاد آینده است. این ارقام معمولاً مقاومت بهتری به تنشهای محیطی محلی دارند و در شرایط کمنهاده، عملکرد پایدارتری نشان میدهند. از نظر اقتصادی نیز به دلیل قیمت پایین تر نسبت به بذور هیبرید، گزینه مناسبی برای کشاورزان خردهپا محسوب میشوند.
ارقام مختلف هندوانه و ویژگیهای مورفولوژیکی آنها (چند نوع هندوانه داریم؟)
هندوانه خطی یا کریمسون سوییت
رقم کریمسون سوییت یا خطی (هندوانه راه راه) که در دهه 1960 توسط دانشگاه کانزاس معرفی شد، بهعنوان استانداردی برای مقایسه سایر ارقام شناخته میشود. این رقم با پوست راهراه مشخص سبز تیره و روشن، گوشت قرمز شیرین با بافت ترد و آبدارمحبوبیت جهانی یافته است. ضخامت پوست متوسط آن (1.5 تا 2 سانتیمتر) تعادل مناسبی بین مقاومت در حملونقل و درصد گوشت خوراکی ایجاد میکند. قند این رقم معمولاً بین 10 تا 12 درجه بریکس است که برای اکثر بازارها مطلوب محسوب میشود.
نسخههای هیبرید کریمسون سوییت با حفظ ویژگیهای ظاهری رقم اصلی، بهبودهای قابلتوجهی در عملکرد، یکنواختی محصول و مقاومت به بیماریهای مهم مانند آنتراکنوز و فوزاریوم نشان میدهند. این ارقام هیبرید معمولاً 10 تا 15 روز زودرستر بوده و قابلیت کشت در تراکمهای بالاتر را دارند.
به طور مثال بذر هندوانه باراکا و بذر هندوانه تگزاس از بهترین بذر هندوانه گرد خطی محسوب می شوند.

هندوانه چارلستون گری (هندوانه سبز کمرنگ)
چارلستون گری با پوست سبز روشن یکدست و ضخیم (2 تا 3 سانتیمتر)، گزینه ایدهآل برای حملونقلهای طولانیمدت و صادرات است. این رقم که در دهه 1950 در کارولینای جنوبی توسعه یافت. گوشت قرمز روشن آن با بافت دانهای (granular) و قند 11 تا 13 بریکس، در بازارهای خاورمیانه بسیار محبوب است.
ارقام هیبرید چارلستون گری (هندوانه بدون خط) علاوه بر حفظ مزایای رقم اصلی، دوره رسیدگی کوتاهتر (85 تا 90 روز)، مقاومت به ترکخوردگی و تحمل بهتر به شوری دارند.

هندوانه سیاه (شوگر بیبی)
بذر هندوانه شوگر بیبی با پوست سبز تیره تا سیاه براق و زودرسی مناسب با قند بالا (12 تا 14 بریکس) و گوشت قرمز پررنگ، گزینه مناسبی برای کشتهای دوم و مناطق با فصل رشد کوتاه است. ضخامت پوست کم (0.5 تا 1 سانتیمتر) و نسبت گوشت به پوست بالا از مزایای هندوانه پوست سیاه است.
ارقام هندوانه هیبرید شوگر بیبی دارای یکنواختی محصول، مقاوم به بیماریها و تعداد مناسب میوه در بوته هستند. این ارقام در کشتهای متراکم (تا 10000 بوته در هکتار) عملکرد اقتصادی مناسبی دارند.

هندوانه دراگون
هندوانه دراگون نماینده جدیدترین دستاوردهای اصلاح نژاد در صنعت بذر هندوانه است. این رقم منحصراً بهصورت هیبرید عرضه میشود و ترکیبی از بهترین صفات ارقام آسیایی و آمریکایی را در خود دارد. با پوست سبز تیره مایل به سیاه با خطوط نامنظم کمرنگ، این رقم ظاهری منحصربهفرد دارد. گوشت قرمز تیره (deep red) با بافت بسیار ترد (crispy) و قند بالا (13 تا 15 بریکس) از ویژگیهای بارز آن است.
مهمترین مزیت رقم دراگون، عملکرد بالای آن با حفظ کیفیت عالی است. مقاومت به ترکخوردگی حتی در شرایط نوسان شدید رطوبت، ماندگاری طولانی و تحمل عالی به بیماریهای قارچی، این رقم را به انتخاب اول بسیاری از تولیدکنندگان حرفهای تبدیل کرده است. شکل بیضوی کشیده و وزن بالای آن برای بازارهای صادراتی ایدهآل است.
از بهترین بذر هندوانه دراگون می توان به ارقامی مانند بذر هندوانه سوپر دراگون و بذر هندوانه دراکو اشاره نماییم.

هندوانه آناناسی
هندوانههای زردگوشت یا آناناسی که عمدتاً از ارقام آسیای شرقی منشأ گرفتهاند، طی دهه اخیر بهعنوان محصولی لوکس وارد بازار ایران شدهاند. این ارقام که منحصراً بهصورت هیبرید عرضه میشوند، با گوشت زرد طلایی، طعمی شیرین با تلفیقی از عطر هندوانه و آناناس ارائه میدهند. قند این ارقام معمولاً بین 12 تا 14 بریکس است و بافت نرمتر و کمی فیبری دارند.
از نظر تغذیهای، هندوانههای زردگوشت حاوی مقادیر بالایی بتاکاروتن (پیشساز ویتامین A) هستند که ارزش غذایی آنها را افزایش میدهد. این ارقام معمولاً دیررستر و حساستر به شرایط محیطی هستند، اما قیمت بالاتر در بازار (2 تا 3 برابر ارقام معمولی) کشت آنها را اقتصادی میکند.

هندوانه آجیلی
هندوانههای آجیلی علاوه بر مصرف میوه تازه، برای تولید تخمه آجیلی نیز کشت میشوند. این ارقام دو منظوره با تراکم بذر بالا در میوه (تا 400 عدد در هر میوه) و بذرهای درشت و پرمغز، منبع درآمد اضافی برای کشاورزان هستند. بذرهای این ارقام پس از شستشو، نمکزنی و برشته شدن، بهعنوان تخمه آجیلی با ارزش غذایی بالا (حاوی پروتئین، روغنهای مفید و مواد معدنی) عرضه میشوند.
کشت متراکم و امکان برداشت 6 تا 10 عدد از هر بوته، تولید اقتصادی تخمه را ممکن میسازد. درآمد حاصل از فروش تخمه میتواند تا 30 درصد درآمد کل را افزایش دهد. میزان برداشت هندوانه آجیلی در هکتار به عوامل مختلفی مانند نوع زمین، کیفیت بذر، شرایط آب و هوایی و روشهای کشت بستگی دارد.

تیپهای مختلف شکل میوه و اهمیت تجاری آنها
هندوانه گرد
شکل کروی یا گرد در هندوانه در طبیعت پایدارترین حالت از نظر فیزیکی است، مزایای متعددی دارد. توزیع یکنواخت فشار در تمام نقاط میوه باعث کاهش احتمال ترکخوردگی و سهولت در بارگیری هندوانه میشود. همچنین برش آسان و یکنواخت، حداکثر استفاده از فضای یخچال و جذابیت بصری برای مصرفکننده از دیگر مزایای این تیپ است. ارقام گرد معمولاً ضخامت گوشت یکنواختی در تمام قسمتها دارند که باعث رضایت مصرفکننده میشود.
از نظر ژنتیکی، شکل گرد در هندوانه توسط چندین ژن کنترل میشود و معمولاً صفتی نیمهغالب است. در برنامههای اصلاح نژاد، دستیابی به شکل کاملاً کروی با نسبت طول به عرض 1:1 هدف اصلی است.

هندوانه بلوکی (نیم بیضی)
تیپ بلوکی محبوبترین فرم در بازار داخلی ایران می باشد. این هندوانهها با نسبت طول به عرض حدود 1.1:1 تا 1.2:1، امکان چیدمان متراکمتر در جعبهها و کانتینرها را فراهم میکنند. کاهش 15 تا 20 درصدی فضای اتلافی در حملونقل، باعث کاهش قابلتوجه هزینههای لجستیکی میشود.
پایداری بیشتر در هنگام چیدمان و کاهش فشار نقطهای روی میوههای زیرین، از دیگر مزایای این تیپ است. ضخامت پوست متوسط تا زیاد (2 تا 2.5 سانتیمتر) در این ارقام، مقاومت مناسبی بار هندوانه در برابر ضربات مکانیکی ایجاد میکند.

هندوانه بیضی
شکل بیضی یا کشیده (elongated) با نسبت طول به عرض 1.3:1 تا 1.7:1، رایجترین فرم در ارقام تجاری جهان بوده و یکی از بهترین نوع هندوانه محسوب می شود. این شکل که در طبیعت نیز فراوان دیده میشود، تعادل مناسبی بین ظرفیت حمل بار ژنتیکی برای تولید گوشت بیشتر و پایداری ساختاری ایجاد میکند. هندوانههای بیضی معمولاً گوشت ضخیمتری در قسمتهای میانی دارند که بخش اصلی مصرف را تشکیل میدهد.
از نظر فیزیولوژیکی، شکل بیضی امکان رشد سریعتر و تجمع بیشتر مواد در میوه را فراهم میکند. این امر باعث میشود که ارقام بیضی معمولاً پرمحصولتر باشند. تناژ هندوانه بیضی در هکتار بسته به نوع رقم، مدیریت تغذیه، تاریخ کاشت و شرایط محیطی منطقه متفاوت می باشد.

کشتهای تخصصی و ارقام ویژه
هندوانه زودرس – رقابت با زمان برای سود بیشتر
ارقام زودرس هندوانه که در 65 تا 75 روز به بلوغ میرسند، نقش کلیدی در اقتصاد تولید این محصول ایفا میکنند. ورود 15 تا 20 روز زودتر به بازار، معمولاً با قیمتهایی 2 تا 3 برابر محصولات فصل همراه است. این ارقام برای کشتهای دوم پس از غلات و کشت در مناطق با فصل رشد کوتاه بسیار مناسب هستند.
از نظر فیزیولوژیکی، زودرسی در هندوانه با تسریع در مراحل مختلف رشد، کاهش تعداد روزهای لازم برای تجمع درجه-روز رشد، و کوتاه شدن دوره گلدهی تا تشکیل میوه حاصل میشود. ارقام زودرس معمولاً اندازه کوچکتر، تعداد برگ کمتر و میانگرههای کوتاهتر دارند.
هندوانه گرد زودرس
ترکیب زودرسی با شکل گرد، پاسخی به نیاز بازار برای محصولی با ورود سریع و پذیرش بالای مصرفکننده است. این ارقام که معمولاً در 65 تا 75 روز آماده برداشت میشوند، گزینه مناسبی برای کشتهای پاییزه در جنوب کشور هستند.
مدیریت زراعی این ارقام نیازمند دقت بیشتری است زیرا دوره کوتاه رشد، فرصت کمی برای جبران اشتباهات مدیریتی میدهد. تغذیه متعادل با تأکید بر عناصر پرمصرف در مراحل اولیه، آبیاری منظم و کافی، و کنترل دقیق آفات و بیماریها ضروری است. کشت نشا هندوانه و استفاده از مالچ پلاستیکی میتواند 7 تا 10 روز از زمان رسیدن بکاهد.
ارقامی مانند بذر هندوانه وینستون از بهترین بذر هندوانه گرد زودرس محسوب شده و یکی از زودرس ترین بذر هندوانه می باشد.
هندوانه بلوکی زودرس
توسعه ارقام بلوکی زودرس، پاسخی به نیاز بازارهای صادراتی برای دریافت محصول در اوایل فصل است. این ارقام با دوره رشد کوتاه و شکل بلوکی منظم، امکان صادرات سودآور را فراهم میکنند.
ویژگی منحصربهفرد این ارقام، حفظ ضخامت پوست مناسب (1.5 تا 2 سانتیمتر) علیرغم زودرسی است که امکان حملونقل طولانیمدت را فراهم میکند. مقاومت به فوزاریوم نژاد 1 و 2، تحمل نسبی به ویروسهای موزائیک، و یکنواختی بالای محصول از دیگر مزایای این گروه است.
هندوانه بیضی زودرس
ترکیب شکل بیضی با زودرسی و ورود سریع به بازار برای بسیاری از کشاورزان از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.
انواع تخم هندوانه بیضی برای کشت در مناطق مختلف از جنوب تا مرکز کشور بوده و انعطافپذیری بالایی در برنامهریزی کشت دارند. قابلیت کاشت هندوانه به صورت کشت مستقیم یا نشایی (نهال هندوانه)، تحمل نسبی به تنشهای محیطی، و بازارپسندی بالا باعث محبوبیت این گروه شده است.
هندوانه بیدانه – فناوری پیشرفته در خدمت راحتی مصرف
هندوانههای بی دانه یا تریپلوئید، محصول تلاقی گیاهان دیپلوئید (2n) با تتراپلوئید (4n) هستند که منجر به تولید گیاهان تریپلوئید (3n) عقیم میشود. این گیاهان به دلیل اختلال در تقسیم میوز، قادر به تولید بذر قابل حیات نیستند. برای تولید محصول، کشت ارقام دیپلوئید بهعنوان منبع گرده در کنار ارقام تریپلوئید (با نسبت 1:3) ضروری است.
مزایای هندوانه بدون دانه شامل راحتی مصرف، ماندگاری بیشتر (به دلیل عدم فعالیت آنزیمهای مرتبط با رسیدن بذر)، بافت یکنواختتر، و قیمت بالاتر در بازار است. از چالشهای تولید میتوان به هزینه بالای بذر نیاز به مدیریت دقیق گردهافشانی و حساسیت بیشتر به تنشهای محیطی اشاره کرد.
آفات و بیماریهای هندوانه
آفات مهم هندوانه
مگس جالیز
مگس جالیز (Dacus ciliatus) یکی از مخربترین آفات هندوانه در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری است. حشره بالغ با طول 7-8 میلیمتر و رنگ زرد مایل به قهوهای، تخمهای خود را زیر پوست میوههای جوان قرار میدهد. لاروهای سفیدرنگ بدون پا با تغذیه از گوشت میوه، باعث پوسیدگی داخلی و سقط میوه میشوند. این آفت در دمای 25-32 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی بالای 60% بیشترین فعالیت را دارد و میتواند تا 80% محصول را از بین ببرد. کنترل تلفیقی شامل استفاده از تلههای فرمونی، جمعآوری و انهدام میوههای آلوده، کشت ارقام زودرس و در صورت لزوم سمپاشی با حشرهکشهای سیستمیک مانند ایمیداکلوپرید یا اسپینوساد در مراحل اولیه تشکیل میوه (از بهترین سم برای مگس جالیز هندوانه) ضروری است.
شته جالیز
شته جالیز (Aphis gossypii) آفت مکندهای است که علاوه بر تضعیف گیاه با مکیدن شیره، ناقل مهم ویروسهای موزائیک هندوانه (WMV) و موزائیک خیار (CMV) محسوب میشود. کلنیهای شته معمولاً در زیر برگها تجمع یافته و با ترشح عسلک، زمینه رشد قارچهای دودهای را فراهم میکنند. این آفت در دمای 18-25 درجه و هوای خشک، سریعترین تکثیر را دارد و میتواند در عرض 7 روز جمعیت خود را دو برابر کند. کنترل بیولوژیک با رهاسازی کفشدوزکها و بالتوریها، استفاده از مالچهای بازتابنده نور، و کاربرد صابونهای حشرهکش یا روغن نیم در مراحل اولیه آلودگی مؤثر است. در آلودگیهای شدید، سموم سیستمیک مانند تیامتوکسام یا فلونیکامید با رعایت دوره کارنس توصیه میشود.






