هر آنچه که باید در مورد بذر اسفناج بدانید:

کاشت بذر اسفناج عموما در زمین های نرم با رطوبت کافی صورت می گیرد. بستر کاشت اسفناج بهتر است دارای نفوذپذیری و عمق مناسب باشد.

انواع بذر اسفناج

اسفناج ها از نظر تاریخ کاشت به دو دسته اسفناج های بهاره و پاییزه تقسیم می شوند. اسفناج های بهاره از مقاومت خوبی به گرما برخوردار می باشند. البته باید به این نکته توجه داشت گرمای زیاد و طول روزهای بلند سبب کاهش کیفیت محصول و گلدهی زودهنگام آن می گردد. اسفناج های پاییزه متحمل به سرما بوده و البته باید تاریخ کاشت طوری تنظیم گردد که دماهای پایین سبب از بین رفتن محصول نشود. به طور مثال بذر اسفناج اورینتال گرین پروسید در مناطق مرکزی و جنوبی کشور بیشتر به صورت پاییزه مورد کاشت قرار می گیرد.

اسفناج ها از نظر ارتفاع بوته نیز به دو دسته اسفناج پا کوتاه و اسفناج پا بلند تقسیم می شوند. اسفناج ها از نظر شکل نیز به دو دسته اسفناج معمولی و بی بی اسفناج تقسیم می شوند.

بهترین بذر اسفناج

تعیین بهترین نوع بذر اسفناج بستگی به فصل کاشت و خصوصیات رقم دارد. از بهترین بذر اسفناج می توان به بذر اسفناج هاشور بروسید، بذر اسفناج هارپ ناریتا پروسید و بذر اسفناج نعل اسبی ویکیما اشاره نماییم.

البته ارقامی مانند بذر اسفناج استرانگ روزن سید، بذر اسفناج اورینتال گرین پروسید و بذر اسفناج ماتادور پوپ نیز از سطح زیر کشت خوبی برخوردار می باشند.

بذر اسفناج تیغ دار (خاردار)

بذر اسفناج تیغ دار (خاردار) گونه ای از اسفناج می باشد که دارای برگ های پهن و بذر تیغ دار می باشد. عموما برای کاشت راحت تر بذرهای تیغ دار، آنها را پوشش دار می کنند. این ارقام نسبت به ارقام بذر صاف از مقاومت بهتری به سرما برخوردار می باشند.

مقدار بذر اسفناج در هکتار

مقدار بذر مصرفی در هکتار بسته به بذرپاشی آن با دست و یا کاشت به صورت ردیفی با ماشین های کاشت دارد. مقدار بذر مصرفی اسفناج در هکتار در روش بذرپاشی با دست بین 25 تا 30 کیلوگرم و با ماشین بین 20 تا 25 کیلوگرم در هکتار می باشد.

بذر اسفناج مقاوم به گرما

اگرچه برخی از ارقام اسفناج جزء ارقام مقاوم به گرما محسوب می شوند و این مقاومت به صورت نسبی می باشد. ولی باید به این نکته توجه داشت که اسفناج گیاهی سرمادوست بوده و کاشت آن در فصول گرم سال در فضای باز توصیه نمی گردد و این موضوع سبب گلدهی زودهنگام و افت کیفیت محصول می گردد.

اسفناج یکی از مهم‌ترین سبزیجات برگی خانواده اسفناجیان (Chenopodiaceae) است که به دلیل ارزش غذایی فوق‌العاده بالا، تقاضای روزافزون بازار و امکان کشت در فصول مختلف سال، جایگاه ویژه‌ای در نظام زراعی ایران و جهان پیدا کرده است. این گیاه سرشار از آهن، کلسیم، ویتامین‌های A، C و K، اسید فولیک و آنتی‌اکسیدان‌های قوی است و همین ویژگی‌ها باعث شده که بازار مصرف آن هیچ‌گاه با رکود مواجه نشود. اما نقطه شروع یک تولید موفق و اقتصادی اسفناج، چیزی نیست جز انتخاب صحیح بهترین نوع بذر اسفناج. بذر به عنوان نخستین حلقه زنجیره تولید، نقشی تعیین‌کننده در عملکرد نهایی، کیفیت محصول، مقاومت به بیماری‌ها و سازگاری با شرایط اقلیمی دارد.

 

گیاه‌شناسی و ویژگی‌های بوتانیکی اسفناج

اسفناج گیاهی یک‌ساله، علفی و دو‌پایه است، به این معنا که گل‌های نر و ماده معمولاً روی پایه‌های جداگانه قرار می‌گیرند، هرچند برخی ارقام مونوشیوس (یک‌پایه) نیز وجود دارند. ریشه اسفناج از نوع راست و مستقیم است و می‌تواند تا عمق ۹۰ سانتی‌متر در خاک نفوذ کند، اگرچه بیشترین تراکم ریشه‌ها در ۳۰ سانتی‌متر اول خاک قرار دارد. ساقه اسفناج در مرحله رویشی بسیار کوتاه است و برگ‌ها به صورت روزت (Rosette) از نزدیکی سطح خاک خارج می‌شوند. با شروع فرآیند ساقه‌روی (Bolting) که معمولاً در پاسخ به طول روز بلند و دمای بالا رخ می‌دهد، ساقه به سرعت رشد طولی کرده و گل‌آذین‌ها ظاهر می‌شوند.

اسفناج گیاهی روز‌بلند است و طول روز بیش از ۱۳ تا ۱۴ ساعت محرک اصلی گلدهی و ساقه‌روی در آن محسوب می‌شود. دانه اسفناج در واقع میوه خشک و سخت این گیاه است که از نظر گیاه‌شناسی آکن (Achene) نامیده می‌شود. هر بذر حاوی یک جنین و ذخایر غذایی پریسپرم است که در پوسته نسبتاً سختی قرار گرفته است. همین پوسته سخت یکی از دلایل اصلی جوانه‌زنی نامنظم در بذر اسفناج می باشد.

 

اهمیت انتخاب بذر مناسب اسفناج در موفقیت تولید

انتخاب بذر مناسب را می‌توان مهم‌ترین تصمیم زراعی در کشت اسفناج دانست. بذری که کشاورز انتخاب می‌کند، مستقیماً بر درصد جوانه‌زنی، یکنواختی مزرعه، سرعت رشد، شکل و اندازه برگ، رنگ محصول، مقاومت به بیماری‌ها و آفات، تحمل شرایط نامساعد محیطی و در نهایت عملکرد کمی و کیفی تأثیر می‌گذارد.

بر اساس گزارش‌های سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و تحقیقات مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ایران، استفاده از بذر مرغوب و گواهی‌شده می‌تواند عملکرد اسفناج را تا ۳۰ تا ۴۰ درصد نسبت به بذرهای محلی و بدون گواهی افزایش دهد.