هر آنچه که باید در مورد بذر باقالا بدانید:

کاشت بذر باقلا سبز در زمین هایی که ظرفیت نگهداری آب بالایی دارند توصیه می شود. باقلا به دمای بالا و خشکی هوا بسیار حساس بوده و برای باردهی به آب زیادی نیاز دارد.

زمان کاشت باقلا

زمان کاشت باقالا در فضای باز عموما در مناطقی با زمستان خیلی سرد در بهار و در مناطقی با زمستان ملایم در پاییز می باشد.

بذر باقلا زودرس

زودرسی باقلا یکی از مهمترین فاکتورهایی است که کشاورزان برای انتخاب بذر باقلا در نظر دارند. عموما عواملی مانند تاریخ کاشت، شرایط محیطی و ژنتیک بذر در انتخاب بذر باقلا زودرس تاثیر گذار می باشند.

بذر باقلا خارجی

از بهترین رقم بذر باقلا خارجی می توان به بذر باقلا لوزدی فیتو و بذر باقلا هیستال فیتو اشاره نمود. این ارقام اغلب در استان های خوزستان و فارس مورد کاشت قرار می گیرند.

بذر باقلا شاخ بزی

بذر باقلا شاخ بزی گونه ای از باقالا بوده که به دلیل فرم خاص غلاف محصول آن از محبوبیت خوبی برخوردار می باشد. این رقم از مقاومت خوبی به شرایط نامساعد محیطی برخوردار بوده و اندازه غلاف ها در آن یکسان می باشد.

بهترین بذر باقلا

از بهترین بذر باقلا در بین ارقام ایرانی می توان به بذر باقلا هفت بند برکت ثمین و بذر باقلا ارغوان اشاره نماییم. این رقم عموما در استان های اصفهان و فارس مورد کاشت قرار می گیرد.

روش کاشت بذر باقلا

کاشت باقلا عموما به صورت مستقیم در خاک و به صورت ردیفی می باشد. در برخی مواقع و در کشت های دیرهنگام نیز امکان کشت به صورت نشا فراهم می باشد. بهتر است برای سبز شدن بهتر بذر قبل از کاشت آن اقدام به آبیاری زمین نماییم. از آنجایی که باقلا دارای بوته ای با شاخ و برگ فراوان می باشد، نیاز زیادی به آب برای رشد دارد. خصوصا در مرحله گلدهی گیاه مدیریت آبیاری نقش زیادی در عملکرد آن دارد.

انواع بذر باقلا

امروزه در بازار بذور باقلا به دو دسته بذر باقلا ایرانی و بذر باقلا خارجی تقسیم می شوند. هر نوع بذر باقلا ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد و برای شرایط آب‌وهوایی و اهداف خاصی انتخاب می‌شود.

باقالا یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین گیاهان زراعی خانواده حبوبات (Fabaceae) است که از هزاران سال پیش در نظام‌های کشاورزی جهان نقش بسزایی ایفا کرده و امروزه نیز به‌عنوان یک محصول استراتژیک در تأمین پروتئین گیاهی، تثبیت بیولوژیکی نیتروژن و بهبود حاصلخیزی خاک شناخته می‌شود. انتخاب بذر مناسب و باکیفیت باقالا کشاورزی، نخستین و مهم‌ترین گام در مسیر دستیابی به عملکرد بالا و اقتصادی است. کشاورزی که بذر نامناسب انتخاب کند، هر اندازه هم که مدیریت مزرعه‌ای دقیقی داشته باشد، نمی‌تواند به حداکثر پتانسیل تولید دست یابد.

باقالا در ایران به‌ویژه در استان‌های شمالی کشور از جمله گیلان، مازندران و گلستان، همچنین در استان‌های خوزستان، فارس، کرمان و برخی مناطق غربی کشور کشت می‌شود. سطح زیرکشت باقالا در ایران بسته به سال‌های مختلف بین ۵۰ تا ۸۰ هزار هکتار متغیر می باشد. با توجه به اهمیت روزافزون امنیت غذایی و نیاز به کاهش وابستگی به پروتئین حیوانی، توجه ویژه به زراعت باقالا و به‌خصوص انتخاب بذر مرغوب، امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

 

تاریخچه و اهمیت اقتصادی باقالا در کشاورزی

تاریخچه کشت باقالا به بیش از ۸۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که این گیاه از منطقه خاور نزدیک و حوزه مدیترانه‌ای منشأ گرفته و به‌تدریج به سایر نقاط جهان گسترش یافته است. بر اساس مطالعات، باقالا یکی از نخستین حبوباتی بوده که توسط انسان اهلی شده و وارد سیستم‌های کشاورزی گردیده است. در ایران باستان نیز کشت باقالا سابقه‌ای طولانی دارد و در متون تاریخی مختلف به مصرف و کشت آن اشاره شده است.

از نظر اقتصادی، باقالا پنجمین حبوبات مهم جهان از نظر میزان تولید محسوب می‌شود. بر اساس آمار سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، تولید جهانی باقالا در سال‌های اخیر حدود ۵ تا ۶ میلیون تن بوده و کشورهای چین، اتیوپی، مصر، استرالیا و بریتانیا از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان این محصول هستند. ارزش اقتصادی باقالا تنها به دانه آن محدود نمی‌شود، بلکه بقایای گیاهی آن نیز به‌عنوان علوفه دامی و کود سبز ارزشمند است. توانایی باقالا در تثبیت بیولوژیکی نیتروژن از طریق همزیستی با باکتری‌های ریزوبیومی (Rhizobium leguminosarum bv. viciae) باعث می‌شود که این گیاه بتواند سالانه بین ۸۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم نیتروژن در هر هکتار را تثبیت کند که این امر هزینه‌های کودی محصول بعدی در تناوب زراعی را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

 

شناخت گیاه‌شناسی باقالا و ویژگی‌های مورفولوژیکی

گیاه باقالا به صورت علفی و یک‌ساله از خانواده بقولات (Fabaceae) است. ریشه باقالا از نوع ریشه راست و عمیق است که می‌تواند تا عمق ۱ تا ۱.۵ متر در خاک نفوذ کند. بر روی ریشه‌های فرعی، گره‌های ریزوبیومی تشکیل می‌شود که محل تثبیت نیتروژن اتمسفری هستند. ساقه باقالا ایستاده، توخالی، چهارگوش و بدون پیچش است و ارتفاع آن بسته به رقم و شرایط محیطی از ۳۰ سانتی‌متر تا بیش از ۱۸۰ سانتی‌متر متغیر است.

برگ‌های باقالا مرکب شانه‌ای هستند و معمولاً دارای ۲ تا ۶ برگچه بیضوی شکل با لبه‌های صاف و رنگ سبز مایل به آبی هستند. نکته قابل توجه این است که بر خلاف بسیاری از گیاهان خانواده بقولات، باقالا فاقد پیچک انتهایی واقعی است یا پیچک آن بسیار کوچک و غیرفعال است. گل‌های باقالا پروانه‌ای شکل و معطر هستند و به رنگ‌های سفید با لکه‌های سیاه یا بنفش ظاهر می‌شوند. گل‌آذین باقالا از نوع خوشه‌ای است و هر خوشه معمولاً ۲ تا ۸ گل دارد. باقالا عمدتاً گیاهی خودگشن است، اما بسته به حضور حشرات گرده‌افشان به‌خصوص زنبورهای عسل و زنبورهای وحشی، میزان دگرگشنی می‌تواند از ۴ تا ۸۰ درصد متغیر باشد.

میوه باقالا از نوع نیام  است که در ابتدا به رنگ سبز بوده و در هنگام رسیدگی به رنگ قهوه‌ای تا سیاه تغییر می‌کند. هر نیام بسته به رقم و شرایط رشد شامل ۲ تا ۸ دانه است. دانه‌ها (بذرها) به شکل‌های گرد، بیضوی یا مسطح و به رنگ‌های مختلف از سبز روشن، کرم، قهوه‌ای تا بنفش دیده می‌شوند. وزن هزاردانه باقالا بسته به رقم بسیار متفاوت بوده و از ۲۰۰ گرم در ارقام دانه‌ریز تا بیش از ۲۰۰۰ گرم در ارقام دانه‌درشت متغیر است.