هر انچه که باید در مورد بذر نخود فرنگی باید بدانید:

کاشت نخود فرنگی عموما در استان های شمالی کشور صورت می گیرد. عموما بذرهای نخود فرنگی با دو هدف تازه خوری و صنایع کنسروسازی صورت می گیرد.

روش کاشت بذر نخود فرنگی

کاشت بذر نخود فرنگی به صورت ردیفی و با فاصله بین ردیف 35 تا 40 سانتیمتر و فاصله روی ردیف 5 تا 10 سانتمیتر صورت می گیرد. کاشت نخود فرنگی عموما در خاک های لومی صورت می گیرد. خاک های سنگین به دلیل داشتن رطوبت بالای خاک مناسب کاشت گیاه نبوده و سبب افت عملکرد آن می گردد.

زمان کاشت نخود فرنگی

عموما نخود فرنگی برای رشد به آب و هوای معتدل نیاز دارد و دماهای خیلی بالا و خیلی پایین سبب توقف رشد گیاه و کاهش عملکرد گیاه می گردد. بنابراین زمان کاشت نخودفرنگی در فضای باز را باید طوری تنظیم نمود که زمان برداشت آن به یخبندان برخورد ننمایید و یا در تابستان به آب و هوای گرم برخورد نکند.

بذر نخود فرنگی پفکی (ولف)

ارقامی از نخود فرنگی که دارای دانه و غلاف درشت می باشند، به نخود فرنگی پفکی یا ولف معروف می باشند. این ارقام مناسب برای صنایع کنسروسازی بوده و از بازارپسندی مناسبی برخوردار می باشند.

بهترین بذر نخود فرنگی ولف (پفکی)

از بهترین بذر نخود فرنگی ولف می توان به بذر نخود فرنگی ولف روزن سید، بذر نخود فرنگی اتریلو سمینیس و بذر نخود فرنگی گرین ارو رویال اسلویس اشاره نماییم.

بذر نخود فرنگی زودرس

از آن جایی که رشد و برداشت نخود فرنگی در فصول خنک سال صورت می گیرد، زودرسی نخود فرنگی از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. از بهترین بذر نخود فرنگی زودرس می توان به بذر نخود فرنگی بیوتک اشاره نماییم.

بذر نخود فرنگی دو منظوره

عموما ارقامی از نخودفرنگی که دارای دانه درشت می باشند دو منظوره بوده و برای مصرف تازه خوری و کارخانه مورد کشت قرار می گیرند. به طور مثال بذر نخود فرنگی کولک شار مجارستان رقمی دو منظوره محسوب می شود.

نخودفرنگی یکی از مهم‌ترین و پرمصرف‌ترین بقولات در جهان و ایران به شمار می‌رود که از دیرباز جایگاه ویژه‌ای در سبد غذایی خانوارها و همچنین در صنایع تبدیلی و کنسروسازی داشته است. این گیاه از خانواده بقولات یا لگومینوز (Fabaceae) است و به دلیل توانایی منحصربه‌فرد در تثبیت بیولوژیکی نیتروژن از طریق همزیستی با باکتری‌های ریزوبیومی، نقش بسیار مهمی در حاصلخیزی خاک و تناوب زراعی ایفا می‌کند.

انتخاب بذر نخودفرنگی مناسب، اولین و شاید حیاتی‌ترین گام در مسیر دستیابی به عملکرد بالا و محصول باکیفیت است. بذری که سالم، مرغوب و سازگار با شرایط اقلیمی منطقه باشد، می‌تواند تفاوت چشمگیری در میزان تولید و سودآوری کشاورز ایجاد کند.

تاریخچه کشت نخود سبز به هزاران سال پیش بازمی‌گردد. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که این گیاه از حدود ۷۰۰۰ تا ۹۰۰۰ سال پیش در منطقه هلال حاصلخیز خاورمیانه اهلی شده است. مندل، پدر علم ژنتیک، آزمایش‌های تاریخی خود را بر روی نخودفرنگی انجام داد و از همین گیاه برای کشف قوانین بنیادین وراثت استفاده کرد. امروزه نخودفرنگی در بسیاری از کشورهای جهان از جمله کانادا، روسیه، چین، هند، فرانسه و ایران کشت می‌شود و سالانه میلیون‌ها تن از این محصول ارزشمند تولید می‌گردد. طبق آمار سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، تولید جهانی نخودفرنگی خشک در سال‌های اخیر از مرز ۱۴ میلیون تن فراتر رفته و تولید نخودفرنگی سبز نیز بالغ بر ۲۱ میلیون تن بوده است.

 

شناخت گیاه‌شناسی نخودفرنگی و اهمیت انتخاب بذر مناسب

نخودفرنگی گیاهی یک‌ساله، علفی و خنک‌پسند است که ارتفاع آن بسته به رقم، از ۳۰ سانتی‌متر در ارقام پابلند تا بیش از ۱۵۰ سانتی‌متر در ارقام بلند بالارونده متغیر است. ریشه این گیاه از نوع راست و محوری بوده و در عمق ۶۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متری خاک نفوذ می‌کند. بر روی ریشه‌های نخودفرنگی، گره‌های (ندول) مخصوصی تشکیل می‌شود که محل استقرار باکتری‌های Rhizobium leguminosarum بوده و این باکتری‌ها نیتروژن اتمسفری ( ) را به آمونیوم ( ) تبدیل کرده و در اختیار گیاه قرار می‌دهند. این فرآیند تثبیت بیولوژیکی نیتروژن می‌تواند بین ۵۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار را تأمین کند که این امر نخودفرنگی را به یک پیش‌کشت عالی برای محصولات بعدی تبدیل می‌سازد.

برگ‌های نخودفرنگی مرکب شانه‌ای هستند و معمولاً دو تا سه جفت برگچه دارند. انتهای برگ به یک پیچک (تاندریل) ختم می‌شود که به گیاه کمک می‌کند تا به قیم یا گیاهان مجاور بچسبد و رشد عمودی داشته باشد. گل‌های نخودفرنگی از نوع پروانه‌ای بوده و بسته به رقم، به رنگ‌های سفید، بنفش یا صورتی دیده می‌شوند. میوه نخودفرنگی غلاف (نیام) است که درون آن دانه‌ها یا همان بذرها قرار دارند. هر غلاف معمولاً بین ۴ تا ۱۰ دانه دارد و شکل دانه‌ها بسته به رقم، کروی و صاف یا چروکیده است.

انتخاب بذر مناسب از آن جهت اهمیت حیاتی دارد که بذر، حامل تمامی اطلاعات ژنتیکی گیاه بوده و کیفیت و پتانسیل عملکرد محصول نهایی مستقیماً به کیفیت بذر مصرفی بستگی دارد. بذری که قوه نامیه بالا (بیش از ۸۵ درصد)، بنیه (ویگور) مناسب، خلوص ژنتیکی و فیزیکی بالا و عاری از بذور علف‌های هرز و عوامل بیماری‌زا باشد، پایه و اساس یک تولید موفق را تشکیل می‌دهد. طبق استانداردهای بین‌المللی بذر گواهی‌شده نخودفرنگی باید حداقل ۸۰ درصد قوه نامیه و حداقل ۹۸ درصد خلوص فیزیکی داشته باشد.